1 – مقدمه
قرارداد انجام مطاعات توجیه فنی ، اقتصای ، اجتماعی و زیست محیطی طرح جمع آوری ، تصفیه و دفع فاضلاب شهر مینودشت تحت شماره 100/13234 مورخ 30/9/81 طی نامه شماره 100/13313 مورخ 2/10/81 شرکت آب و فاضلاب استان گلستان به مهندسین مشاور ایراناب ابلاغ گردید که در حقیقت تاریخ قانونی شروع مطالعات تلقی می شود . هدف از انجام مطالعات توجیه فنی ، اقتصادی ، اجتماعی و زیست محیطی طرحهای فاضلاب شهری در راستای اهداف بندهای " الف" و" ب" ماده 61 قانون برنامه سوم توسعه فرهنگی ، اقتصادی ، اجتماعی و صنعتی دولت جمهوری اسلامی ایران و دامنه آن برای شهرهای کمتر از یک میلیون نفر جمعیت می باشد .
1 ـ 1ـ زمانبنــدی طـرح
در این گزارش مسائل مربوط به توجیه فنی ، اقتصادی ، اجتماعی و زیست محیطی شبکه جمع آوری و تصفیه و دفع فاضلاب شهر مینودشت تا سال 1410 مورد مطالعه قرار گرفته است . زمانبندی طرح در دو بخش شامل مرحله اول و مرحله نهایی که به ترتیب گسترش شهر تا سال 1395 و 1410 را در بر می گیرند ، مورد مطالعه قرار گرفته است .
2- کلیـــات
شهر مینودشت در حال حاضر فاقد شبکه جمع آوری فاضلاب است . آب آشامیدنی شهر مینودشت در حال حاضر توسط شش حلقه چاه عمیق تامین می گردد و دارای دو مخزن ذخیره آب می باشد که وظیفه ذخیره آب و تنظیم فشار در شبکه و رفع احتیاجات ساعات پیک را بعهده دارند .
پساب حاصل از آب مصرف شده به دو طریق دفع می گردد . طریق اول استفاده از چاههای جذبی کم عمق است که بمنظور دفع پساب توالتها استفاده می شود و طریق دوم استفاده از شبک جمع آوری آبهای سطحی می باشد که وظیفه دفع فاضلاب اکثریت واحدهای شهر بغیر از توالتها را بعهده دارد و فاضلابهای جمع آوری شده در کانالهای جمع آوری آبهای سطحی در داخل شهر جریان پیدا می کنند و قسمتی از آن به رودخانه چهل چای و بقیه آن به مناطق شمالی شهر انتقال یافته و نهایتاً به زمینهای کشاورزی منتقل می گردد .
به طور کلی نقایص زیر در سیستم دفع فاضلاب مشاهده می شود :
ـ ریخته شدن فاضلاب خام به رودخانه ها باعث آلودگی آب و مسمومیت آبزیان می گردد .
ـ جذب فاضلاب از طریق خاک باعث آلودگی آبهای زیرزمینی می گردد .
ـ در مواقع بارندگی شدید و طولانی آب در کانالها بالا آمده و غالباً در کوچه ها سرریز می گردد .
با ذکر موارد فوق می توان به این نتیجه رسید که ایجاد یک شبکه انتقال و تصفیه فاضلاب در شهر واجب و ضروری است .
3- مبانی مطالعات طرح
مطالعات توجیه فنی ، اقتصادی ، اجتماعی و زیست محیطی طرح جمع آوری ، تصفیه و دفع فاضلاب شهر مینودشت بر اساس مبانی و ضوابط زیر انجام شده است .
3-1- طرح هادی و محدوده گسترش شهر
محدوده طرح خدماتی شهر شامل طرح هادی شهر مینودشت و اراضی قابل توسعه دیگر شهر با وسعتی بالغ بر 510 هکتار تا سال مقصد طرح (1410) می باشد .
نظر به اینکه طرح هادی شهر در سال 1370 توسط مهندسین مشاور شهرسازی طرح و معماری و برای سال مقصد 1380 مورد مطالعه قرار گرفته بود لذا نحوه توسعه فیزیکی شهر و همچنین تعداد جمعیت و تراکم آن در مناطق مختلف شهر برای سالهای آینده با استناد به طرح هادی فوق و جهات قابل توسعه آبی اشاره شده در گزارش مزبور و پس از تحقیقات و بررسی های محلی و مذاکره با مسئولین شهر تعیین و مبنای مطالعات قرار گرفت .
3-2- دوره مطالعات طرح
سال مقصد طرح با توجه به عمر مفید تاسیسات سیستم جمع آوری ، تصفیه و دفع فاضلاب و با در نظرگرفتن زمان مورد نیاز جهت انجام مطالعات تکمیلی و اجرای مرحله اول طرح و شروع بهره برداری از سیستم سال 1410 تعیین گردیده است .
3-3- مرحله بندی دوره مطالعات
بمنظور انجام برنامه ریزی برای اجرای بخشهای مختلف طرح پیشنهادی دوره مطالعات طرح و کلیه محاسبات مربوط به تعداد جمعیت ، متوسط سرانه مصرف آب و فاضلاب در دوه های 5 ساله از سال 1375 تا 1410 تقسیم شده اند که ارقام ارائه شده برای سالهای 1375 و 1380 بمنزله آمار موجود و مبنا و ملاک برآورد سالهای آتی می باشند .
3-4- داده های مبانی مطالعات طرح
بر اساس بررسی های انجام شده در مورد نحوه گسترش شهر و تعداد جمعیت آن ، مبانی انتخاب شده برای مطالعات مراحل مختلف طرح سیستم جمع آوری ، تصفیه و دفع فاضلاب شهر مینودشت بطور خلاصه بشرح جدول زیر می باشد :
4- مشخصات کلی طرح پیشنهادی
4-1- تحلیل فنی طرح
به طور کلی برای طراحی هر پروژه ای از جمله تاسیسات تصفیه و شبکه های جمع آوری فاضلاب ، نیاز به یک سری مدارک ، اطلاعات و آمار پایه است که هر چه دقت و تداوم آنها بیشتر باشد ، امکان پیش بینی های دقیقتر و نزدیک به واقعیت افزایش خواهد یافت .
از جمله مبانی اصلی و مورد نیاز برای مطالعات طرحهای مختلف تاسیسات شهری ، اطلاع و دسترسی به نقشه های بهنگام شهر و تاسیسات موجود ، طرحهای هادی ، جامع تفصیلی با پیش بینی های دراز مدت از نظر تعداد جمعیت ، توسعه های ساختمان شهر ، تراکم ها و غیره می باشد .
بر این اساس در بدو شروع مطالعات طرح حاضر ، این مهندسین مشاور فعالیت گسترده ای را جهت جمع آوری این گونه اطلاعات آغاز نمود و ضمن اولین تماسها و با همکاری مسئولین شرکت آب و فاضلاب استان گلستان موفق به دریافت آخرین اطلاعات موجود در مورد شهر مینودشت گردید .
مخارج پیش بینی شده جهت اجرای طرح به تدریج و متناسب با نیازها و اعتبارات موجود به مصرف خواهد رسید ، خصوصاً شبکه جمع آوری فاضلاب که نیازی به تامین تمام اعتبار پیش بینی شده نداشته و همه ساله متناسب با احتیاجات و امکانات فنی و اجرایی شهر مینودشت اجرا خواهد گردید .
4-2- مرحله بندی طـــــرح
مطالعات حاضر براساس توسعه شهر مینودشت در 30 سال آینده قرار گرفته است . بعبارت دیگر سعی شده است که دارا بودن توجیهات فنی ، اقتصادی ، اجتماعی و زیست محیطی ایجاد شبکه فاضلاب تا سال 1410 مورد بررسی قرار گیرد و با توجه به واقعیتهای ملموس و قابل پیش بینی ، مبنای طرح با در نظر گرفتن کلیه جوانب مشخص شود .
در مورد شبکه های جمع آوری فاضلاب ذکر این نکته ضروری است که توسعه های متوالی آنها امکان پذیر نبوده و معمولاً قطر فاضلابروها با توجه به نیازهای دراز مدت تعیین می گردد .
عکس این مطلب در مورد تصفیه خانه های فاضلاب وجود دارد . یعنی تقسیم احداث بخش عمده ای از تاسیسات تصفیه فاضلاب به مراحل مختلف با مشکلات کمتری روبرو میباشد .
بدیهی است که اجرای طرح فاضلاب ، یعنی اجرای کلیه قسمتهای فرعی و اصلی شبکه جمع آوری فاضلاب ، خطوط انتقال اصلی فاضلاب و تصفیه خانه نمی توانند همزمان شروع و به پایان برسند . قسمتهای اصلی تر سیستم فاضلاب مانند تصفیه خانه ، خطوط اصلی انتقال و خطوط جمع آوری اصلی فاضلاب که برای کل سیستم فاضلاب لازم هستند ، بهمراه بخشهایی از شبکه فرعی فاضلاب که در اولویت قرار دارند ، ابتدا اجرا و بهره برداری از آنها آغاز خواهد شد و سپس با توجه به اولویتها و نیازها و بر اساس توسعه و رشد شهر قمستهای دیگر شهر نیز مجهز به شبکه جمع آوری فاضلاب خواهند شد . علاوه بر روند فوق ، اجرای یکپارچه و همزمان کلیه شبکه های فرعی و اصلی به دلایلی از قبیل تامین بودجه ، مختل نمودن شهر به لحاظ ترافیکی عملی نخواهد بود .
بنابراین احداث شبکه فاضلاب می بایستی با توجه به نیازها ، اولویتها و رشد شهر برنامه ریزی و گام به گام انجام گردد .
با توجه به مطالب گفته شده ، مطالعات حاضر طبق مبانی اساسی زیر تهیه گردیده است :
ـ شبکه جمع آوری فاضلاب بر اساس احتیاجات شهر مینودشت تا سال 1410.
ـ تاسیسات تصفیه و دفع فاضلاب بر اساس احتیاجات شهر مینودشت در دو مرحله 1395 و توسعه بعدی تا سال 1410 .
ـ برنامه اجرایی و پیش بینی تامین اعتبارات برای بخشهای مختلف سیستم جمع آوری و انتقال و تصفیه فاضلاب شهر مینودشت در جدول صفحه بعد نشان داده شده است .
هزینه اجرای طرح با استفاده از فهارس بهای پایه و با توجه به آخرین ظرایب اعلام شده از طرف سازمان برنامه و بودجه محاسبه گردیده است . خلاصه برآورد اجرای طرح به شرح زیر می باشد :
الف ـ هزینه سرانه احداث تصفیه خانه و شبکه و واگذاری انشعابات حدود 750000 ریال برای هر نفر میباشد .
ب ـ هزینه احداث تصفیه خانه به شرح زیر می باشد :
- در مدول اول هزینه تجهیزات 4000000000 و بخش ساختمانی 5800000000 ریال می باشد .
- در مدول دوم هزینه تجهیزات 1000000000 ریال و بخش ساختمانی 750000000 ریال میباشد .
- هزینه خرید زمین مورد نیاز جهت احداث تصفیه خانه 250000000 ریال می باشد .
ج ـ هزینه احداث خطوط انتقال به شرح زیر می باشد :
- هزینه خرید لوله و تجهیزات مبلغ 2300000000 ریال می باشد .
- هزینه اجرای خط انتقال مبلغ 900000000 ریال می باشد .
دـ هزینه احداث شبکه و واگذاری انشعابات به شرح زیر میباشد :
ـ هزینه خرید لوله و تجهیزات مبلغ 14000000000 ریال می باشد .
ـ هزینه اجرای شبکه و نصب انشعابات مبلغ 8000000000 ریال می باشد .
جمع کل مبلغ 37000000000 ریال می باشد .
4-3- برآورد هزینه های سرمایه گذاری
منظور از هزینه ها ، کل مخارج ریالی است که سازمان اجرایی جهت اجرا و تامین هدف طرح به طور مستقیم و قابل تبدیل به ارزشهای ریال متحمل می شود . هزینه های فوق از اقلام سرمایه گذاری اولیه ، نگهداری و بهره برداری و جایگزین تشکیل می شوند .
هزینه های سرمایه گذاری اولیه و بهره برداری و نگهداری طرح شامل هزینه های خطوط انتقال ، خطوط اصلی و جمع کننده ، خطوط فرعی و هزینه های تصفیه خانه فاضلاب میباشد . هزینه های سرمایه گذاری اولیه طرح در جدول شماره زیر درج شده است .
هزینه های سرمایه گذاری اولیه طرح فاضلاب مینودشت
واحد : میلیون ریا ل
شرح هزینه سرمایه گذاری اولیه
کانال انتقال 3200
شبکه اصلی 7000
شبکه فرعی 15000
تصفیه خانه سیویل 6800
تجهیزات 5000
جمع 37000
با توجه به مقادیر ارائه شده در جدول بالا سهم هر یک از اجزاء طرح در هزینه های کل سرمایه گذاری اولیه به صورت نمودار شماره 1 خواهد بود .
هزینه های بهره برداری و نگهداری نیز در طرح حاضر با توجه به مرحله انجام مطالعات و با استفاده از تجربیات این مهندسین مشاور در طرحهای مشابه به صورت درصدی از هزینه های سرمایه گذاری اولیه محاسبه شده است . عمر مفید هر یک از اجزاء طرح نیز در محاسبات اقتصادی و مالی دارای اهمیت می باشد
. جدول صفحه بعد عمر مفید و درصد هزینه های نگهداری و بهره برداری از هزینه های سرمایه گذاری اولیه را نشان می دهد .
درصد هزینه های نگهداری و بهره برداری و عمر مفید اجزاء طرح
شرح کانال انتقال شبکه اصلی شبکه فرعی و جمع کننده ها تاسیسات تصفیه خانه تجهیزات برقی ومکانیکی
عمر مفید
(سال) 50 50 50 50 50
درصد هزینه های نگهداری و بهره برداری نسبت به سرمایه گذاری اولیه 1 5/1 5/1 1 5*
* بدون احتساب هزنه های انرژی الکتریکی
ذکر این نکته ضروری است که در محاسبات اقتصادی پرداختهای انتقالی ( یارانه ها و ضرائب منطقه ای ) از هزینه های پروژه کاسته شده است .
از آنجا که عمر مفید تجهیزات برقی و مکانیکی کمتر از دوره بررسی می باشد ، لذا تجهیزات برقی و مکانیکی طی این دوره نیاز به جایگزین خواهند داشت . نسبت جایگزینی در این بررسی 75 درصد در نظر گرفته شده است .
5- تحلیل اجتماعی
5-1- توجه مردم به بهداشت و مسائل زیست محیطی جامعه
رجحان بهداشت فردی بر بهداشت و نظافت عمومی ویژگی بارز فرهنگی اکثریت مردم ایران است که به نوعی نتیجه قانون گریزی و ترجیح حقوق فردی بر حقوق جمع می باشد که خوشبختانه همگام با رشد مدنیت و آگاهی های اجتماعی و استحکام مبانی اعتقادی ، مشکل فوق بر طرف خواهد شد .
دو عامل شناخت و نیاز ، تعیین کننده میزان توجه مردم برای حفاظت از محیط زیست می باشد . در جوامع پیشرفته ، به دلیل سطح مناسب آگاهی ، پارامتر موثرتر ، میزان شناخت مردم نسبت به محیط زیست است . ولی در جوامع غیر پیشرفته ، موثرترین مولفه تعیین کننده توجه مردم نسبت به محیط زیست ، مسئله نیاز و احتیاج آنها به منابع طبیعی و محیط زیست است . در شهر مینودشت نیز به دلیل ضعیف بودن عامل دانش و آگاهی نسبت به محیط زیست ، مسئله نیاز تعیین کننده ترین مولفه است .
از طرف در جوامعی چون ایران ، قسمت اعظم هزینه کردن اعتبارات بر اساس اولویت بندی بصورت نیازهای فوری و فوری تر و یا در بخش سرمایه گذاری صنعتی انجام می شود و در این اولویت بندی همیشه اجرای پروژه هایی که منجر به سیانت از محیط زیست می شوند در پائین ترین رده قرار داشته و هیچگاه اعتبارات مالی لازم را دریافت نمی کنند و بصورت خلاصه می توان گفت که مزیت های نسبی اقتصادی ، حفاظت از محیط زیست را تحت تاثیر قرار می دهند .
5-2- احساس نیاز مردم به اجرای شبکه
بر اساس نظریه مازلو ، نیازهای انسان سلسله مراتبی شامل 5 مرحله را به شرح ذیل در بر می گیرد .
نیازهای مربوط به خود شکوفایی و
نیاز به تحقق و شناسایی استعداد
نیاز به کسب احساس اعتماد و مورد پذیرش و تایید قرار گرفتن
نیازهای مربوط به عشق و محبت
نیاز به احساس امنیت ، عدم نگرانی خاطر با داشتن محیط امن
نیازهای فیزیولوژیکی نظیر نیاز به آب ، غذا ، هوا و غیره
بنابراین طبقه بندی ، نیازهای رده پائین دست باید حداقل تا حدی ارضا شوند تا شخص فرصت ارضای نیازهای رده بالاتر را بیابد .
فرمت این مقاله به صورت Word و با قابلیت ویرایش میباشد
تعداد صفحات این مقاله 31 صفحه
پس از پرداخت ، میتوانید مقاله را به صورت انلاین دانلود کنید
دانلود مقاله خلاصه گزارش مطالعات توجیه فنی ، اقتصادی ، اجتماعی و زیست محیطی طرح جمع آوری ، تصفیه ودفع فاضلاب شهر مینودشت
