چکیده :
این پژوهش در مورد ارزیابی قابلیت گزارشگری مطلوب سامانه اطلاعات حسابداری شهرداری های استان اردبیل است که هدف از انجام این پژوهش بررسی میزان پاسخ گویی گزارشگری مالی از دیدگاه استفاده کنندگان بود تا میزان رضایت آنان از موجود یک گزارشگری مالی شفاف در شهرداری ها را بیان کند. چون استفاده کنندگان از راه گزارشگری شفاف مالی قادر خواهند بود که از چگونگی ارائه خدمات جمعی و نحوه مصارف منابع آگاه شوند مسئولیت پاسخگوئی دولتها را ملزم می کند برای مواردی نظیر تهیه منابع مالی ، افزایش منابع مالی ، هدفهای که این منابع مالی برای تحقق آنها مصرف می شود دلایل منطقی ارائه نمایند.این پژوهش با توجه به هدف آن با طرح فرضیه هایی که پژوهشگر به شرح زیر مطرح نمود: 1-سامانه تامین اعتباردر شهرداری های استان اردبیل فاقد توانایی کنترل هزینه های برنامه ، طرحها و پروژه های مصوب سالانه رادارامی باشد.2- سامانه حسابداری دولتی مورداستفاده درگزارشگری مالی شهرداری های استان اردبیل فاقد توانایی گزارش دهی صورت های مالی به نحو مطلوب است.3- سامانه خزانه داری شهرداری های استان اردبیل فاقد قابلیت لازم مورد انتظار یک سامانه دریافت و پرداخت مطلوب وجوه است. برای همین شهرداری ها استان اردبیل را که شامل 17 حوزه شهرداری می باشد مورد مطالعه قرار گرفت البته در این پژوهش از انجائیکه بخش مالی شهرداری ها مدنظر بود به همین خاطر برای شخص کردن حجم نمونه از نمونه گیری خوشه ای (طبقه بندی شده)استفاده شد برای آزمون فرضیات اطلاعات لازم از راه پرسشنامه و با استفاده از نرم افزار SPSS برای آزمون فرضیات استفاده ودرنهایت هرسه فرضیه مورد آزمون تایید شد. در این پژوهش شخص شدکه شهرداری های استان اردبیل قادر به کنترل،گزارش دهی،سامانه دریافت وپرداخت مطلوب برخوردار نبود.
دیباچه
دولت و واحدهای تابعه، شهرداریها و همچنین نهادهای عمومی غیر دولتی، از جمله سازمانهای بزرگ بخش عمومی ایران محسوب میشوند. بنابراین، با ارائه تحلیلی در مورد گزارشگری مالی این قبیل سازمانها میتوان سیمای وضعیت گزارشگری مالی بخش عمومی را یکی از ابزارهای اصلی ایفای مسئولیت پاسخگویی مقامات برگزیده و منصوب سازمانهای بزرگ بخش عمومی است برای دست یابی و ارتقای سطح مسئولیت پاسخگویی، شرایط لازم را فراهم کرد. با افزایش سطح مطالبات شهروندان دایر بر حق دانستن حقایق و پاسخ خواهی، دولتمردان و سیاستمداران کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه را بر آن داشت تا نظام گزارشگری مالی نوینی را که مبتنی بر مسئولیت پاسخگویی مجهز نمایند. چون در جوامعی که دولتها بر اساس رای مستقیم مردم برگزیده می شوندتوان ناشی از اراده مردم است مسئولیت پاسخگویی عمومی دولت از جایگاه ویژهای برخوردار است . ولی گفته می شود که توجه ناکافی بر منابع مالی واقتصادی عمومی مقامات برگزیده شده و منصوب سازمانهای بزرگ بخش عمومی ایران ورشد ناچیز یا افت سطح مطالبات شهروندی در مورد حق دانستن حقایق و نظارت مردمسالار،از جمله دلایلی است که نظام گزارشگری مالی بخش عمومی ایران را با نارساییهای در خورملاحظهای روبروساخته است. (باباجانی،حعفر،1378،ص 1و2)
در این میان، دگرگون سازی شهرداریهای کشور در برای افزایش هرچه بیشتر امور مشارکتپذیر مردمی و تلاش در ایجاد خودکفایی شهرداریها از راههای ارائه خدمات و دریافت عوارض بابت خدمات انجام شده، اعمال مدیریت صحیح و تصمیمات مناسب و بهنگام شهرداران را ایجاب مینماید، اجرای سیاست دولتی مبنی بر خودکفایی شهرداریهای کشور امکانپذیر نخواهد بود مگر با تجزیه و تحلیل صورتهای مالی که بر مبنای بودجه عملیاتی، شهرداری در واحد مالی تهیه و تنظیم شده باشد، تحلیل و تفسیر این صورتهای مالی به مسئولین و شهرداران این امکان را خواهد داد تا نسبت به حذف درآمدهای پرهزینه و زائد و ایجاد درآمدهای سهل الوصول اقدام نمایند . و همچنین عوامل ایجاد کننده را نیز مورد تجزیه و تحلیل قرار دهند در این پژوهش پژوهشگر تلاش می کند تا ارزیابی دقیقی از وضعیت گزارشگری مالی شهرداری های استان اردبیل انجام داده و در صورت امکان پیشنهادهائی عملی و مناسب برای ارتقاء وضعیت گزارشگری این سازمان ارائه نماید
1ـ2ـ بیان مسئلهوانگیزه برگزیدن موضوع پژوهش
امروزه افراد جامعه بیش از هر زمان دیگری نسبت به آینده خودشان حساسیت نشان میدهند. شهرداریها به عنوان یک سازمان عمومی برای پاسخگوئی به نیازهای اطلاعاتی مردم تلاش میکنند گزارش عملکرد خود را در قالب اعدادوارقام ارائه نمایند.برای مثال : اگر کل حساب تراز افتتاحیه شهرداری اردبیل مبلغ 10265000ریال دارایی ها را نشان دهد و همان مبلغ بدهی و مازاد تخصیص یافته و نیافته را تشکیل داده باشد و بودجه مصوب ابلاغ شده از شهرداری ها برای سال مالی بالاشامل مادههای مختلف همچون ماده یک حقوق و دستمزد 540000ریال ،ماده دوارتباطات 250000 ریال،مادهسهاجاره210000ریال ماده چهار خرید خدمات 415000 ریال و . . . در شهرداری تلاش می شود یا توجه به منابع در دسترس و شناسایی محل درآمدها تلاش می کند برای راهنمایی و کمک به دستگاه مدیریت علاوه بر صورتحساب هایی که بطورمعمول در پایان دوره(صورتحساب درآمد و هزینه،صورتحساب مازاد و ترازنامه)تهیهوارائه می گردد در طی دوره مالی و یا فاصله های کوتاه نیز گزارش و صورتحساب های جداگانه تهیه میگردد که اهم آن به قرار زیر است:
1ـ در آمدها وصولی و هزینه های انجام شده یک دوره و مقایسه آن با در آمدهای وصولی و هزینه های انجام شده دوره قبل .
2ـ نمودار فعالیتهای مالی یکساله و مقایسه آن با برآوردهای بودجه و یا فعالیت های سال قبل.
3ـ صورت وضعیت صندوق و بانک شامل صورتهای دریافت و پرداخت .
شفافسازی اطلاعات مورد ارائه به استفادهکنندگان از جمله، شهروندان، شورای شهر و مقامات ذیصلاح یکی از وظایف اصلی شهرداریها است بدین منظور برقراری یک نظام گزارشگری مالی مطلوب برای ایفای مسئولیت پاسخگویی شهرداریها الزامی است. اطلاعات مالی توسط گروههای مختلف برای مقاصد گوناگون بکار گرفته میشوند. شورای شهر، مردم و مسئولین دستگاههای دولتی مرتبط با شهرداریها از استفادهکنندگان عمده گزارشات و سامانه مالی شهرداریها میباشند که پاسخگو یا عدم پاسخگو بودن این سامانه به استفادهکنندگان، نشانگر وضعیت این سامانههاست. سامانه مناسب از اجزایی تشکیل میشود که زنجیروار عمل میکنند و کارکرد نامناسب هرجزء این زنجیر میتواند عملکرد کل نظام گزارشگری مالی را با مشکل روبروکند. بدیهی است طراحی و به کارگیری یک نظام مناسب گزارشگری نیازمند دانش و تجربه کافی و مناسب است، که به نظر میرسد هم اکنون در شهرداریهای استان اردبیل با مشکلاتی روبرو است. و از آنجائی که پژوهشگر برای یافتن پاسخ سوالات ذهنی خودکه اکثرمردم نیز با آن مواجه بودندکه چرا شهرداری ها صورت مالی خود را به صورت شفاف ارائه نمی کنند چون همواره اختلافاتی میان اجرای طرحها و بودجه شهرها دیده می شد سوال اصلی مطرح شده این بودکه1- آیاسامانه گزارشگری مالی شهرداری های استان اردبیل ازقابلیت های مورد انتظار از یک نظام گزارشگری مالی مطلوب برخوردارمی باشد؟ 2- سامانه تامین اعتبار مورد استفاده گزارشگری مالی در شهرداری های استان اردبیل تا چه اندازه توانایی کنترل هزینه های برنامه، طرحها و پروژهای مصوب سالانه شهرداری ها رادارد؟3-آیا سامانه حسابداری دولتی مورد استفاده در گزارشگری مالی شهرداری های استان اردبیل تا چه اندازه امکان توانایی گزارش دهی صورت های مالی رابه نحوه مطلوب رادارد؟ 4-سامانه خزانه داری مورد استفاده در گزارشگر مالی شهرداری های استان اردبیل تا چه اندازه امکان بازتاب اطلاعات مربوط به صورتهای مالی را دارد ؟ که از چهار سوال بالاسوال اول به عنوان سوال اصلی وسه سوال بعدی به عنوان سوالات فرعی در نظر گرفته شد بنابراین در این پژوهش ضعف های نظام گزارشگری مالی شهرداری های نمونه استان اردبیل با کسب نظر متخصصان مشخص و در صورت امکان پیشنهادهائی برای رفع این ضعف ها و تقویت نظام گزارشگری مالی سازمانهای یاد شده ارائه خواهد شد.
پایان نامه کارشناسی ارشد رشته حسابداری : سیستم اطلاعات حسابداری--100 صفحه
