
نوع فایل: word
قابل ویرایش 51 صفحه
مقدمه:
از سالیان بسیار دور, با افزایش سطح دانش و فهم بشر, کیفیت و وضعیت زندگی او همواره در حال بهبود و ارتقا بوده است. بعد از انقلاب فرهنگی-اجتماعی اروپا (رنسانس) و متعاقب آن انقلاب صنعتی, موج پیشرفتهای شتابان کشورهای غربی آغاز گردید. تنها کشور آسیایی که تا حدی با جریان رشد قرنهای نوزده و اوایل قرن بیستم میلادی غرب همراه گردید کشور ژاپن بود. بعد از رنسانس که انقلابی فکری در اروپا رخ داد, پتانسیلهای فراوان این ملل, شکوفا و متجلی گردید اما متاسفانه در همین دوران, کشورهای شرقی روند روبهرشدی را تجربه نکرده و بعضاً سیری نزولی طی نمودند. البته بعضاً حرکتهای مقطعی و موردی در این کشورها صورت گرفت اما از آنجاییکه با کلیت جامعه و فرهنگ عمومی تناسب کافی را نداشت و مورد حمایت واقع نگردید, به سرعت مزمحل گردید. محمدتقیخان امیرکبیر در ایران, نمونهای از این دست است.
مباحث توسعه اقتصادی از قرن هفدهم و هجدهم میلادی در کشورهای اروپایی مطرح گردید. فشار صنعتیشدن و رشد فناوری در این کشورها توام با تصاحب بازار کشورهای ضعیف مستعمراتی باعث شد تا در زمانی کوتاه, شکاف بین دو قطب پیشرفته و عقبمانده عمیق شده و دو طیف از کشورها در جهان شکل گیرد: کشورهای پیشرفته (یا توسعهیافته) و کشورهای عقبمانده (یا توسعهنیافته).
با خاموششدن آتش جنگ جهانی دوم و شکلگیری نظمی عمومی در جهان (در کنار به استقلال رسیدن بسیاری از کشورهای مستعمرهای), این شکاف بهخوبی نمایان شد و ملل مختلف جهان را با این سوال اساسی مواجه ساخت که ”چرا بعضی از مردم جهان در فقر و گرسنگی مطلق به سر میبرند و بعضی در رفاه کامل؟“. از همین دوران اندیشهها و نظریههای توسعه در جهان شکل گرفت. پس در واقع نظریات ”توسعه“ بعد از نظریات ”توسعه اقتصادی“ متولد گردید.
در این دوران, بسیاری از مردم و اندیشمندان, چه در کشورهای پیشرفته و چه در کشورهای جهان سوم, تقصیر را به گردن کشورهای قدرتمند و استعمارگر انداختند. بعضی نیز مدرننشدن (حاکم نشدن تفکر مدرنیته بر تمامی ارکان زندگی جوامع سنتی) را علت اصلی میدانستند و ”مدرنشدن به سبک غرب“ را تنها راهکار میدانستند. بعضی دیگر نیز وجود حکومتهای فاسد و دیکتاتوری در کشورهای توسعهنیافته و ضعفهای فرهنگی و اجتماعی این ملل را مسبب اصلی معرفی مینمودند. عدهای هم ”دین“ یا حتی ”ثروتهای ملی“ را علت رخوت و عدمحرکت مثبت این ملل تلقی مینمودند.
به هر تقدیر این که کدام (یا کدامین) علت (یا علتها) اصلی و یا اولیه بوده است ویا اینکه در هر نقطه از جهان, کدامین علت حاکم بوده است از حوصله این بحث خارج است. آنچه در اینجا برای ما اهمیت دارد درک مفهوم توسعه, شناخت مکاتب و اندیشههای مختلف, و ارتباط آنها با مقوله توسعه اقتصادی و توسعه روستایی است. دانستن این اندیشههای جهانی, ما را در انتخاب یا خلق رویکرد مناسب برای کشور خودمان یاری خواهد نمود.
فهرست مطالب:
مقدمه
توسعه چیست؟
مکاتب مختلف توسعه
الف. مکتب تکاملی توسعه
ب. نظریههای نوسازی
ج. دیدگاه مارکسیستی از توسعه
کشورهای درحالتوسعه
توسعه اقتصادی چیست؟
شاخصهای توسعه اقتصادی
مکاتب مختلف توسعه اقتصادی
استراتژیهای مختلف توسعه اقتصادی
استراتژی انقلاب سبز
استراتژی توزیع مجدد
استراتژی سوسیالیستی توسعه
مراجع و منابع
منابع و مأخذ:
کِیت گریفین, راهبردهای توسعه اقتصادی, حسین راغفر, محمدحسین هاشمی, نشر نی, 1382
دکتر مصطفی سلیمیفر, اقتصاد توسعه, انتشارات موحد, 1382
دکتر محمود متوسلی, توسعه اقتصادی, سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت), 1382
دیوید کلمن, فورد نیکسون, اقتصادشناسی توسعهنیافتگی, دکتر غلامرضا آزاد (ارمکی), موسسه انتشاراتی و فرهنگی وثقی, 1378
مایکل تودارو, توسعه اقتصادی در جهان سوم, دکتر غلامرضا فرجادی, موسسه عالی پژوهش در برنامهریزی وتوسعه, 1382
دان بلانت, مارک جکسون, اقتصاد کار و نیروی انسانی, محسن رنانی, انتشارات فلاحت ایران, 1373
هیات نویسندگان, مقدمهای بر کارآفرینی, سیامک نطاق, سازمان ملی بهرهوری ایران, 1380
علیرضا بوشهری, فنآفرینی, سازمان همیاری اشتغال فارغالتحصیلان, 1381
سازمان همیاری اشتغال فارغالتحصیلان, شورای عالی اطلاعرسانی, مجموعه مقالات همایش نقش فناوری اطلاعات در اشتغال, تهران, 1380
دکتر محمد طبیبان, اقتصاد ایران, موسسه عالی پژوهش در برنامهریزی و توسعه, 1378
دکتر ابراهیم رزاقی, گزیده اقتصاد ایران, انتشارات امیرکبیر, 1375
دکتر ابراهیم رزاقی, آشنایی با اقتصاد ایران, نشر نی, 1381
مرکز آمار ایران, سالنامه آماری کشور 1381, مرکز اطلاعرسانی, 1382
دکتر محمدمهدی بهکیش, اقتصاد ایران در بستر جهانیشدن, نشر نی, 1381
دکتر محمدعلی خطیب, اقتصاد ایران, انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران, 1374
دکتر نیلی و همکاران, استراتژی توسعه صنعتی کشور, دانشگاه صنعتی شریف, 1382
مجید کوپاهی, اصول اقتصاد کشاورزی, انتشارات دانشگاه تهران, 1382
(بهکوشش) قدیر فیروزنیا, دکتر عبدالرضا رکنالدین اقتخاری, جایگاه روستا در فرآیند توسعه ملی از دیدگاه صاحبنظران, 1382
دکتر مصطفی ازکیا, جامعهشناسی توسعه و توسعهنیافتگی روستایی ایران, انتشارات اطلاعات, 1381
علیاکبر نیکخلق, جامعهشناسی روستایی, انتشارات چاپخش, 1381
دکتر ناصر خادم آدم, سیاست اقتصاد کشاورزی در نظامهای مختلف و ایران, انتشارات اطلاعات, 1370
سازمان شهرداریهای کشور, نشریه دهیاریها, سال اول, شماره 6-1, تهران, 1382
مرکز تحقیقات مناطق کویری و بیابانی ایران, مجموعه مقالات سمینار بررسی مسایل مناطق بیابانی و کویری ایران, یزد, 1371
موسسه توسعه روستایی ایران, چالشها و چشماندازهای توسعه روستایی ایران, تهران, 1381
مرکز مطالعات مدیریت و بهرهوری ایران, موسسه توسعه روستایی ایران, برنامه اقدام ملی مقابله با بیانزایی و تعدیل اثرهای خشکسالی, وزارت جهادکشاورزی, 1381
دکتر عبدالحسین نیکگهر, مهناز کاشانی, گزارش طرح بیمه روستاییان, موسسه عالی پژوهش تامین اجتماعی, 1375
دکتر بهاءالدین نجفی, درباره اقتصاد کشاورزی ایران, انتشارات علمی و فرهنگی, 1376
حسین سلطانزاده, مقدمهای بر تاریخ شهر و شهرنشینی در ایران, نشر آبی, 1365
علیرضا استعلاجی, بررسی و تحلیل رویکردها و راهبردهای توسعه روستایی-ناحیهای, نشریه جهاد, سال 22, شماره 250-251 و 252, خرداد و تیر و مرداد 1381
محسن ابراهیمپور, احمد ترکنژاد, آموزش و بسط اشتغال در روستا, نشریه جهاد, سال 22, شماره 250-251, خرداد و تیر 1381
افسانه و همایون فرهادیان, جایگاه و نقش صنایع روستایی در توسعه روستایی, نشریه جهاد, سال 23, شماره 258, مرداد و شهریور 1382
تی. پترین, کارآفرینی به منزله یک نیروی اقتصادی در توسعه روستایی, حمیدرضا زرنگار, نشریه جهاد, سال 22, شماره 253, مهر و آبان 1381
مهرداد توده روستا, ایجاد اشتغال در مناطق روستایی, راهی به سوی توسعه روستایی و غلبه بر فقر, نشریه جهاد, سال 23, شماره 257, خرداد و تیر 1382
محمدحسین عمادی, اسفندیار عباسی, کارآفرینی در روستا, نشریه جهاد, سال 22, شماره 250-251, خرداد و تیر 1381
علیرضا بوشهری, پنجرهای به سوی کارآفرینی تکنولوژیک, گسترش صنعت, سال ..., شماره ...
پروژه رشته مدیریت با موضوع توسعه. doc



